الشيخ رسول جعفريان وديگران

39

نقد و بررسى منابع سيره نبوى (فارسى)

برخى ديگر از منابع او عبارتند از : كتاب السير از سعيد بن يحيى بن سعيد اموى . « 1 » اين از منابعى است كه وارد اندلس شده و ابن عبد البر با اجازهء روايتى از ابوذر عبد بن احمد هروى « 2 » آن را روايت كرده است . و نيز كتاب اعلام النبوه از ابو داود سجستانى به روايت ابن ابى داسه كه ابن عبد البر آن را از طريق شيخ خود عبد الله بن عبد المؤمن « 3 » روايت كرده است . از ديگر موثقان سيره كه ابن عبد البر به واسطهء ابن اسحاق از آنها نقل كرده ، مىتوان از اين افراد نام برد : سعيد بن مسيب مخزومى ( 13 - 94 ه . / 634 - 712 م . ) . « 4 » عروة بن زبير ( م . 94 ه . / 713 م . ) ، « 5 » عاصم بن عمر بن قتادهء مدنى ( م . 122 ه . / 738 م . ) ، « 6 » ابو اسحاق عمرو بن عبد الله سبيعى ( م . 127 ه . ) ، « 7 » ابو الاسود محمد بن عبد الرحمن بن نوفل ربيب عروه ( م . 131 ه . / 748 م . ) ، « 8 » عبد الله بن ابى بكر بن حزم ( م . 135 ه . / 752 م . ) « 9 » و شمارى ديگر . ابن عبد البر تنها از مصادر تاريخى استفاده نكرده ، بلكه از كتابهاى حديثى هم ، آنچه را كه مربوط به سيره بوده ، آورده تا كتاب سيرهء موثقى ارائه كرده باشد . از جمله كسانى كه از آنها نقل كرده ، عبارتند از : حسن بن يسار بصرى ( م . 110 ه . / 728 ) ، « 10 » شعبة بن حجاج ( 82 - 160 ه . / 701 - 776 م . ) ، « 11 » ابو داود طيالسى ( م . 204 ه . / 819 م . ) ، « 12 » سنيد « حسين » بن داود ( م . 226 ه . / 840 م . ) ، « 13 » ابو بكر بن ابى شيبه عبد الله بن محمد ( م . 235 ه . / 849 م . ) ، « 14 » ابو داود سليمان بن اشعث سجستانى « 15 » و ابو بكر بن داسه محمد بن بكر تمار . « 16 »

--> - نقل مىكند يا به واسطهء مصدرى ديگر از او روايت مىكند . ر . ك : الدرر ، ص 39 ، 220 ، 240 ، 258 ، 273 . ( 1 ) . ر . ك : الدرر ، ص 39 ، 211 ، 235 . ( 2 ) . ر . ك : الفهرسه ، ص 428 . ( 3 ) . همان ، ص 110 ، ابن عبد البر در الدرر از وى نقل مىكند اما نامى از وى به ميان نمىآورد ، اما سند آنچه را كه از اعلام نبوة النبى ( ص ) آورده ، نشان مىدهد كه از او نقل مىكند . مقايسه كنيد با الدرر ، ص 30 ، 31 ، 32 ، 33 ، 35 ، 36 ، 37 . ( 4 ) . الدرر ، ص 139 ، 267 . ( 5 ) . همان ، ص 33 ، 38 ، 44 ، 45 ، 50 ، 67 ، 139 . ( 6 ) . همان ، ص 43 ، 150 ، 249 ، 285 . ( 7 ) . همان ، ص 274 . ( 8 ) . همان ، ص 56 ، 59 . ( 9 ) . همان ص ، 150 . ( 10 ) . همان ، ص 37 ، 40 . ( 11 ) . همان ، ص 37 . ( 12 ) . همان ، ص 31 ، 35 ، 96 . ( 13 ) . همان ، ص 96 ، 97 ، 170 . ( 14 ) . همان ، ص 98 ، 212 ، 279 . ( 15 ) . همان ، ص 30 - 33 ، 36 ، 37 ، 39 ، 43 - 45 ، 48 ، 50 ، 56 ، 63 - 65 ، 67 ، 139 ، 142 ، 212 ، 268 ، 279 . ( 16 ) . همان ، ص 35 ، 62 ، 64 .